Bijna geforceerde zetten:

Door: Jan C. de Graaf 09-04-2001

Bij het spelen tegen een (ruim) sterkere othello speler gebeurt het dat je maar 1 zet kan doen. Vaak wil je die ene zet helemaal niet doen omdat je dan b.v. een hoek weggeeft. Dit is een (volledig) geforceerde zet.

We spreken van 'bijna geforceerde zetten' als je wel meer dan 1 keus hebt maar kan beredeneren dat alle behalve die ene keus duidelijk minder zijn. In dit artikel wil ik proberen een aantal voorbeelden te geven van dit soort situaties. Dergelijke situaties komen voor in elke othello partij.

··OX·X··
··XXXX··
OXXXXOO·
OXOXXOO·
OOXXOO··
OOOOOO··
········
········

Figuur 1
Een overduidelijk voorbeeld. Wit is aan zet en zijn enige serieuze optie is a2. Alle andere zetten zijn rampzalig.
········
····OX··
··OOO···
··OOOX··
XOXXXX··
O·OXXO··
··XXXO··
········
Figuur 2
Wit heeft net A6 gespeeld in de hoop dat zwart A7 speelt en zo een 'gevaarlijk zijkant' krijgt. Wit weet namelijk dat een gevaarlijke kant voor zwart hem misschien een mogelijkheid tot een 'stoner val' later geeft. (zie 'stoner val' door Frank den Haan)

Zwart heeft 16 mogelijke antwoorden maar is eigenlijk geforceerd om A7 te spelen. Mocht zwart A7 niet spelen dan speelt wit direct A4. Wit heeft dan namelijk 2 zetten in een klein compact gebied (de linkerzijkant) kunnen spelen, met zicht op meer veilige zetten aan die zijkant in de toekomst, terwijl zwart ergens anders op het bord 2 zetten moest spelen waardoor wit's positie *meestal* verbeterd.


Zwart kan ook nog overwegen om zelf A4 te spelen. Wit zal dan waarschijnlijk direct A3 (ook een bijna geforceerde zet) antwoorden. Het grote nadeel van zwart's A4 is dat zwart daarna niet meer B6 kan spelen.

····O···
··XOO···
··OOO···
·XXXXXX·
··OOXX··
···O····
···O····
········

Figuur 3
Zwart heeft net b4 gespeeld en zo de steen op d4 heroverd. Zwart hoopt nu dat wit niet goed weet te kiezen tussen f3,b3 en b5. Door de steen op d4 te heroveren dreigt zwart zijn volgende beurt de mooie zet d1 te spelen. Dit is de reden dat wit NIET b5 moet spelen. Zwart zal dan namelijk d1 spelen. Ook b3 is niet de beste zet voor wit. Dan zal zwart namelijk ook d1 spelen.

Wit heeft dus een 'bijna geforceerde zet' op f3.

···XXX··
··XXXX··
OOOOOOO·
·OOOOOOO
··OOXXX·
···OXXXX
···OXX··
·····X··

Figuur 4
Wit is aan zet en kan kiezen uit 9 zetten. Echter overduidelijk zijn g8,h7,g1 en g7 rampzalig. Dan blijven b1,c1,h5,d8 en e8 over. Een veelgebruikte denkwijze is 'wat is nu een goede zet voor de  tegenstander?' Zwart zou nu redelijk duidelijk voor c8 gaan. Dus moet wit c8 verstoren. Dit kan door d8 of e8 te spelen. Aangezien d8 g5 meeflipt is de 'bijna geforceerde zet' waarschijnlijk e8. Sommige  spelers zouden de reeks h5-c8-h7 ook wel zien zitten maar dan wordt de mooie zet b5 voor zwart die erop volgt over het hoofd gezien. h5 is hier 2e keus terwijl e8 de beste blijft.

Ondanks dat dit artikel erg laat komt na de aftrap van Frank met zijn artikel over 'de Stoner val' hoop dat iedereen er wat aan heeft.

Jan C. de Graaf